Điểm nóng Tiên Lãng: Lý lẽ và luật lệ

Ngày 4-10-1993, UBND huyện Tiên Lãng có Quyết định 447/QĐ-UB giao 21 ha đất bãi bồi ven biển ở xã Vinh Quang cho ông Vươn để nuôi trồng và khai thác thủy sản có thời hạn 14 năm. Tiếp đến, ngày 9-4-1997, huyện có Quyết định 220/QĐ-UB giao bổ sung 19,3 ha tiếp giáp diện tích cũ về phía biển, thời hạn sử dụng cũng là 14 năm nhưng tính từ ngày 4-10-1993. Năm 2010, huyện ra quyết định thu hồi số đất trên, không bồi thường, đền bù, hỗ trợ…

Ông ĐAN ĐỨC HIỆP, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng: “Huyện giao đất nuôi trồng thủy sản, thu hồi là không trái luật. Ông Vươn không được bồi thường vì đã hết thời hạn giao đất. Ngoài ra, từ năm 2006, khu vực này đã được Bộ Thủy sản, UBND TP Hải Phòng phê duyệt quy hoạch làm đất nuôi trồng thủy sản nên không được giao mà chỉ được thuê… vì chỉ thuê nên thời hạn thuê chỉ bằng 1/2 thời hạn giao đất, huyện Tiên Lãng giao 40,3 ha đầm có thời hạn 14 năm là đúng luật”.

Ông LƯU QUANG YÊN, nguyên Chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng (giai đoạn 1992-2000): “Đất này thuộc đất chưa sử dụng nhưng huyện đã có một dự án sử dụng vào mục đích di dân, phát triển kinh tế-xã hội cho vùng kinh tế. Vì vậy việc giao thời gian bao nhiêu năm là căn cứ vào tiến trình thực hiện dự án của huyện nên chúng tôi chỉ giao đất cho ông Vươn trong khoảng thời gian ấy, hết thời gian là thu hồi, không có chuyện gia hạn, để còn phục vụ dự án”.

Ông NGÔ NGỌC KHÁNH, Chánh Văn phòng UBND huyện Tiên Lãng: “Việc thu hồi đất của huyện là đúng pháp luật. Ông Vươn được giao đất từ năm 1993 với thời hạn 14 năm, đến nay đã hết thời hạn giao đất, chúng tôi phải thu hồi”.

Ông BÙI QUANG SẢN, Giám đốc Sở TN&MT TP Hải Phòng: “Quyết định giao đất ngày 4-10-1993, trong khi Luật Đất đai năm 1993 có hiệu lực từ ngày 15-10-1993. Như vậy quyết định giao đất này phải áp dụng theo Luật Đất đai năm 1987 chứ không phải Luật Đất đai năm 1993. Do vậy quyết định giao đất và thu hồi đất là đúng”.

GS-TSKH ĐẶNG HÙNG VÕ, nguyên Bộ trưởng Bộ TN&MT: “Tôi đề nghị các vị này hãy xem và đọc kỹ lại Nghị định 64 ngày 27-9-1993. Nghị định này đã nói rất rõ: Nếu việc giao đất được thực hiện trước khi Luật Đất đai 1993 có hiệu lực (trước thời điểm 15-10-1993), thì thời điểm giao đất được tính từ ngày 15-10-1993. Như vậy thời hạn giao đất vẫn phải là 20 năm, mức tính thời điểm giao đất là từ ngày 15-10-1993.

PHÂN TÍCH & BÌNH LUẬN Với quyết định thu hồi đất, thời điểm ban hành quyết định từ năm 2009, lúc này việc thu hồi đất phải tiến hành theo Luật Đất đai 2003. Cụ thể, việc thu hồi phải theo quy định của Nghị định 181, trình tự thủ tục thu hồi phải theo Nghị định 84, tức là phải qua các bước từ chủ trương thu hồi đất, kiểm đếm tài sản, lập phương án bồi thường hỗ trợ tái định cư tổng thể, ban hành quyết định thu hồi đất gửi đến từng hộ gia đình, lập phương án bồi thường hỗ trợ tái định cư chi tiết và công bố công khai tại trụ sở xã để tiếp nhận đóng góp ý kiến của người dân bị thu hồi đất... Thử xem trong quyết định thu hồi đất của UBND huyện Tiên Lãng, có điểm nào ăn nhập với các quy định trên? Pháp luật chưa bao giờ cho phép cấp huyện tự định ra thời hạn sử dụng đất… Thời hạn và hạn mức diện tích sử dụng đất được quy định luật khung. Ngoài ra, việc giao quá 10 ha thì phần quá phải chuyển sang thuê nhưng cũng chỉ phải làm thủ tục thuê, việc thu hồi rồi mới cho thuê là vi phạm pháp luật. Trách nhiệm của huyện là làm sai, còn trách nhiệm của TP là kiểm tra thực thi pháp luật không trọn vẹn”.

Luật sư LÊ ĐỨC TIẾT, Phó Chủ tịch Hội đồng Tư vấn Về dân chủ và pháp luật MTTQ VN: “UBND huyện Tiên Lãng chỉ giao với thời hạn sử dụng dưới 20 năm. Điều này nói lên cái gì? Chính quyền không hiểu luật hay cố tình không hiểu?”.

Ông LÊ VĂN HIỀN, Chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng: “Lực lượng cưỡng chế đã phá hủy ngôi nhà là do phát hiện có lực lượng chống đối ẩn nấp”.

Ông ĐỖ TRUNG THOẠI, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng: “Theo báo cáo của UBND huyện Tiên Lãng, có một số người dân bất bình nên vào phá nhà chứ không phải do lực lượng cưỡng chế hay công an phá”.

Ông NGÔ NGỌC KHÁNH, Chánh Văn phòng UBND huyện Tiên Lãng: “Huyện không ra lệnh cũng như không có lực lượng của huyện tham gia đập phá tài sản cũng như nhà dân hôm xảy ra vụ cưỡng chế….”.

Đại tá ĐỖ HỮU CA, Giám đốc Công an TP Hải Phòng: “Tôi không ra lệnh anh em phá dỡ nhà của ông Vươn, ông Quý”.

Ông LÊ THANH LIÊM, Chủ tịch UBND xã Vinh Quang: “Sau khi cưỡng chế khu đầm, huyện bàn giao cho UBND xã quản lý, xã đã giao cho công an xã quản lý từ chiều 5-1. Việc phần lớn thủy sản trong đầm cùng hàng ngàn buồng chuối bị lấy mất, nay các anh chị hỏi tôi mới biết”.